Wiedziałam, że w tej książce nie znajdę akademickiego wykładu, który epatuje datami, wieloma skomplikowanymi konotacjami i analizami. Ale nie oczekiwałam aż tak smacznej i przepełnionej miłością do sztuki dawki literatury!
Dziś bowiem o obrazach, które wydaje nam się, że są w naszych muzeach od zawsze. Tymczasem niemal każde z nich przebyło drogę godną sensacyjnej powieści, ponieważ bywały ukrywane przed wojną, kradzione, przewożone przez granice, trafiały do kolekcji jako dyplomatyczne prezenty albo pamiątki z dalekich podróży. A Paweł Bień wszystko to przepysznie opisał, wskazując jednoznacznie, że historia sztuki to nie tylko [bogate i ciekawe] opowieści o artystach, lecz również niezwykłe losy samych dzieł.
Autor nie zasypuje czytelnika naukowym żargonem, ale opowiada z pasją i swobodą, rozpisują każdy rozdział z gracją przewodnika, który nie tylko zna fakty, ale przede wszystkim potrafi wzbudzić ciekawość. Dzięki temu nawet osoby, które dotąd omijały albumy i opracowania o malarstwie dawnych mistrzów, mogą odkryć, jak fascynujący jest świat europejskiej sztuki.
Bohaterami tej opowieści są arcydzieła doskonale znane miłośnikom malarstwa: Dama z gronostajem Leonarda da Vinci, Dziewczyna w ramie obrazu Rembrandta, Portret weneckiego admirała Tintoretta, Ekstaza św. Franciszka El Greca czy niezwykły Jowisz malujący motyle Dosso Dossiego. Jednak autor nie skupia się wyłącznie na analizie kompozycji czy warsztatu malarskiego. Znacznie ważniejsze stają się pytania: skąd obraz przybył, kto go posiadał, dlaczego znalazł się właśnie w Polsce i jak zmieniało się jego znaczenie na przestrzeni kolejnych stuleci.
To właśnie połączenie historii, kultury i detektywistycznej dociekliwości sprawia, że lektura wciąga niczym reportaż historyczny. Każdy obraz okazuje się świadkiem wydarzeń, które odcisnęły piętno na Europie, wojen, zmian granic, kolekcjonerskich pasji i ludzkich dramatów.
Na uznanie zasługuje również staranne wydanie. Twarda oprawa oraz bogata szata ilustracyjna sprawiają, że książka staje się i źródłem wiedzy, i estetycznym przedmiotem, do którego chce się wracać. To publikacja, którą równie dobrze można przeczytać od deski do deski, jak i otwierać na wybranych rozdziałach, pozwalając obrazom prowadzić własny dialog z czytelnikiem.
Paweł Bień stworzył książkę, która z powodzeniem łączy rzetelność historyka z talentem gawędziarza. To publikacja dla miłośników sztuki, pasjonatów historii, ale także dla wszystkich, którzy lubią dobrze opowiedziane historie.
Komentarze
Prześlij komentarz