Zakończyłam lekturę "Akuszerek" późnym wieczorem i początkowo, z gorącą głową chciałam przelać wszystkie swoje myśli, wznieść pełne patosu larum i chwalić pod niebiosa tę genialną powieść, ale postanowiłam wziąć głęboki oddech i niczym jedna z bohaterek tej książki – Regina Perkowa – wszystko usystematyzować. Chwalić będę, i owszem, ale najpierw, winna Wam jestem kilka słów wyjaśnienia.
Pierwsze zdania tej historii wskazują na 1885 rok. W niewielkiej wiosce tuż pod Krakowem, trwa dramatyczny poród młodziutkiej Franciszki Diabelcowej, która od wielu godzin usiłuje powić potomka. Oszalały, niecierpliwy mąż położnicy, rzuca się po chałupie, wrzeszczy i przeszkadza żonie w tym trudnym zadaniu, a kiedy w końcu, dzięki pomocy akuszerki Reginy, dziecko przychodzi na świat, tłucze żonę po twarzy i wybiega w noc, by utopić smutki w alkoholu. Kobieta bowiem, rodzi dziecko z wodogłowiem (nazwane Wyrodkiem), które przeżywa jedynie kilka chwil. Tak właśnie rozpoczyna się opowieść o życiu akuszerki, która w ciągu swojego długiego życia przyjęła tysiące porodów i znała jej Łaskawość – Śmierć.
Główną osią tej powieści jest życie Franciszki Diabelcowej, która dzięki sprytowi przybranej matki, zostaje mamką we dworze, a potem prawowitą położną, kształcącą się w "Cesarsko-Królewskiej Szkole Położnych w Krakowie". Jako czytelniczka, zostałam zaproszona do jej życia i obserwowania jej rozwoju na przestrzeni lat. A doświadczenie było to osobliwe, wykwintne, ale też złożone z wielu gorzkich scen, od których serce wielokrotnie pękało. I choć to Franciszka jest tu główną postacią, to jednak wokół niej pojawiają się nie mniej ważne kobiety. Każda z innym bagażem doświadczeń, każda inna, a jednak taka sama.
Autorka zagląda pod strzechy dziewiętnastowiecznego chłopstwa i z wielkim znawstwem opisuje wiejskie, trudne życie, które toczy się tuż po zniesieniu pańszczyzny. Opowiada historie ludu polskiego, który mimo nowych dekretów, nadal silnie jest związany z dworem i panem. Sprawnie porównuje te dwie warstwy społeczne, ale nie ocenia, pozwala, by czytelnik sam zaobserwował pewne zależności i różnice i zareagował w sposób odpowiedni do jego przekonań.
Oczywiste jest to, że przytoczono tu wiele różnych przykładów porodów. I te zupełnie łatwe, które przebiegały szybko, ale też te wielogodzinne, skomplikowane i bolesne, które nie zawsze kończyły się radośnie. To też opowieść o metodach porodowych stosowanych przez nasze prababki, które po wielu latach niepraktykowania wracają z wielką mocą i przynoszą ukojenie w bólach, ale też służą szybszej i sprawniejszej akcji.
Ta książka umiejscowiona jest w pewnych ramach czasowych, w których pod względem historycznym działo się mnóstwo rzeczy. Wojny przeplatały się tu z zarazami, epidemiami niosącymi śmierć, ale też z pożogami i powodziami. A wśród tego wszystkiego żył naród szalenie bogobojny i oddany swoim przekonaniom, któremu nie przeszkadzały wówczas różna narodowość i religia.
Sabina Jakubowska prowadzi tę opowieść zgodnie z chronologią, ukazuje zmiany polityczne, społeczne i urbanizacyjne. Przykłada ogromną wagę do historii Polski w czasie pierwszej i drugiej wojny światowej i na jej podwalinach utyka swoją opowieść, nie oszczędzając bohaterów i tworząc swego rodzaju dziennik zdarzeń, który tylko pozornie wskazuje czas od porodu do porodu.
Trzeba przyznać, że ta książka to też niebywały hołd złożony kobietom. Matkom, babkom, ciotkom, ale i tym, które swojego potomstwa nigdy nie mogły mieć. Nie jest to jednak historia na siłę gloryfikująca i umoralniająca. To prawdziwa, życiowa opowieść o niezłomności, ale i o tym, że życie jest nieprzewidywalne, a ludzka dusza może przyjąć tylko określoną porcję zła.
To poruszająca wszystkie czułe struny opowieść o życiu, śmierci, miłości, ale też złu.
Komentarze
Prześlij komentarz