Joanna Bator, jedna z najważniejszych współczesnych polskich pisarek, znana z głębokiej refleksji nad tożsamością, kobiecością i pamięcią, w książce W moje strony. Trzy wyprawy w stronę wyobraźni, współczucia i troski dokonuje swoistego odsłonięcia. Nie tyle autobiograficznego, co literacko-egzystencjalnego. To książka eseistyczna, a zarazem bardzo osobista, w której autorka dzieli się nie tylko kulisami swojego warsztatu, ale i wartościami, które stanowią fundament jej pisarstwa i światopoglądu.
Publikacja podzielona jest zgodnie z czterema „stronami” literackiego kompasu Bator: bunt, wyobraźnia, współczucie i troska. Każdy z tych elementów nie tylko służy jako ramy dla osobistych refleksji, ale zostaje głęboko osadzony w kontekście twórczości, zarówno własnej, jak i cudzej. Bator sięga do swoich doświadczeń jako dziewczynki, filozofki, podróżniczki i pisarki, pokazując, jak kolejne etapy życia wpłynęły na jej styl i tematykę.
„Na początku był bunt”, tym zdaniem otwiera opowieść o swoich początkach. Bunt przeciwko patriarchalnym wzorcom, wobec prowincjonalnego losu kobiet, który próbowała przełamać. Najpierw poprzez filozofię, potem literaturę. To jeden z najsilniejszych fragmentów książki, pełen pasji i refleksji nad emancypacją przez słowo.
Następnie Bator snuje rozważania o wyobraźni jako narzędziu nie tylko literackim, ale egzystencjalnym. Dla niej to nie tylko siła kreacyjna, ale też możliwość porozumienia się z innymi, zwłaszcza z czytelnikami. Wyobraźnia staje się mostem między światem wewnętrznym a społeczną rzeczywistością, w której zakorzenione są losy takich bohaterek jak Berta Koch czy Jadzia Chmura.
Rozdziały o współczuciu i trosce tworzą bardziej kontemplacyjną część książki. Tu autorka odnosi się nie tylko do relacji między postaciami, ale także do etyki pisania, tego, jak pisać o bólu, o cierpieniu, o zwierzętach i ludziach, którzy nie mają głosu. W tych fragmentach odnajdziemy inspiracje m.in. z filozofii posthumanizmu, feminizmu i etyki empatii.
Szczególnie wartościową częścią książki są fragmenty odsłaniające genezę powstawania znanych powieści Bator. Czytelnik otrzymuje niepowtarzalny wgląd w to, jak rodziły się pomysły na Ciemno, prawie noc, Piaskową Górę czy Górę Tajget. Bator mówi o impulsach, które popchnęły ją do pisania, o badaniach terenowych, rozmowach, obrazach i lękach, które zmaterializowały się w fikcji literackiej.
Na końcu książki znajdują się eseje i komentarze badaczek literatury: Joanny Jabłkowskiej, Izabelli Adamczewskiej-Baranowskiej, Marty Zdanowskiej, Angeliki Siniarskiej-Tuszyńskiej i Marzeny Samojlik-Podolskiej. Ich teksty stanowią doskonałe uzupełnienie refleksji autorki. Rzucają światło na jej twórczość z różnych perspektyw: genderowej, narratologicznej, etycznej i kulturowej. To cenne głosy, które wzbogacają lekturę i skłaniają do dalszych przemyśleń.
To wyjątkowa pozycja. Zarówno dla wielbicieli Joanny Bator, jak i dla tych, którzy interesują się mechanizmami twórczości literackiej. To książka głęboko humanistyczna, zanurzona w etycznych i estetycznych dylematach, pełna czułości i siły. Pokazuje pisarkę nie tylko jako autorkę fabuł, ale jako intelektualistkę i osobę głęboko zaangażowaną w świat.
Komentarze
Prześlij komentarz